“มหาอำนาจ”

ตอน 18

ในช่วงต้น ปี คศ 1807…นั้นเอง ระหว่างนโปเลียน กำลังเล่นแผน
เกี้ยว ชาร์อเล็กซานเดอร์ ให้ ปรัสเซีย อกกลัดหนอง
นโปเลียน ก็ส่งกองทัพของฝรั่งเศส ไปทางทะเล
และ ตียึดเอา สเปน และ ปอร์ตุเกสมาได้ …
ซึ่งทั้ง 2 เมือง นั้น …นับเป็นพันธมิตร แนบสนิท ของอังกฤษ

เมื่ออังกฤษ รู้ว่า นโปเลียน ส่งกองทัพ แอบมาตีท้ายครัวอย่างนั้น
ก็ ฉุนขาด …นโปเลียน มันตั้งใจ มาหักหน้าเรา

ใน ปี คศ 1808 …อังกฤษ จึง ยกทัพใหญ่ ไปทางทะเล
เพื่อจะไปตี ยึดเอาสเปน และปอร์ตุเกส กลับคืนมา
(Peninsular War พค คศ 1808 – เม.ย 1814)

พอนโปเลียนได้ข่าว ว่าอังกฤษ จะ มาทวง 2 เมืองคืน
ต้นปี คศ 1809 นโปเลียน เลยยกทัพใหญ่มากกว่า ออกไปทางทะเล
ซึ่งตัวเขาคุมไปเอง กะ จะโซ้ย กับ อังกฤษ ทางทะเล …ให้หนำใจ …
มันอยากคุยนัก ว่ามันรบเก่งทางทะเล …มากกว่าเรา

การเตรียมตัวโซ้ยกับอังกฤษ ครั้งนี้
นโปเลียน รวบรวมเอาทหาร ที่คุมอยู่แถบ แม่น้ำไรน์ ไปด้วยหมด

บริเวณแถบแม่น้ำไรน์ นั้น ก็ เลยเหมือนปลอดโปร่ง ทางโล่ง น่าลุย

ออสเตรีย เห็นอย่างนั้น ก็ เกิดอาการคันแผลเก่า
โอกาสดี มาแล้ว …เราควรจะไปเอาคืนจากนโปเลียนบ้าง

เดือนเมษายน ปี คศ 1809 …ออสเตรีย จึงเคลื่อนทัพ
หวังจะ ไปตี เอา พวกรัฐแถบ บาวาเรีย (Bavaria) …ซึ่งเป็นพันธมิตร ของฝรั่งเศส
เป็นการแก้แค้น …ที่ตนเองเสียแคว้นเล็กแคว้นน้อยนั้นไปให้ ฝรั่งเศส เมื่อ ปี 1805

แต่ โอกาส ดูเหมือนไม่ดีจริง …อย่างที่ออสเตรียคิด
หรือ ว่า ข่าว รั่ว …หรือ มัน ข่าวลวง

ไม่รู้ใคร ลวง ใคร

เพราะ นโปลียน สั่งให้ เมืองต่างๆ ที่อยู่ในอาณัติของฝรั่งเศส
เช่น อิตาลี กลุ่มแคว้นเล็ก และ ตัวสำคัญ คือ แคว้น วอร์ซอ (Duchy of Warsaw)
ให้ ระวังอยู่แล้ว …กลุ่มพวกนี้ จึง รวบรวมทัพ มาสู้กับออสเตรีย

ขณะเดียวกัน …เมื่อ นโปเลียน รู้ข่าวการบุกของออสเตรีย
เขาก็รีบทิ้งการต่อสู้ ทางทะเล กับอังกฤษ โดยให้น้องชายคุมการรบแทน
และ ตัวเองรีบเริด กลับมาทางออสเตรีย …
เพราะ ต้นทุนหลายด้าน โดยเฉพาะ เรื่องออสเตรีย มี เขตแดนติดกับรัสเซีย
มันสูงกว่า การรบเรื่องสเปน ปอร์ตุเกส

นโปเลียน ก็ คิดลึก เหมือนกัน

ออสเตรีย กระจายทัพของตัวเป็น 2 ด้าน
เพื่อเตรียมไปโอบล้อม บริเวณแถบบาวาเรีย ทั้งหมด
ดูเหมือนเป็นยุทธศาสตร์ ที่ดี …สถานที่ใช่ …โอกาสให้ …เวลาเหมาะ …

แต่ เมื่อนโปเลียนกลับมาคุมทัพเอง …ทุกอย่างก็เปลี่ยนไป

เวลาผิด …โอกาส ไม่มี …สถานที่ ก็ เลยไม่ได้

เและ ในที่สุด ออสเตรีย …ก็ พ่ายแพ้ ต่อ นโปเลียน …เหมือนเดิม
เป็นรอบที่ 4 …

รอบนี้ นอกจากออสเตรีย จะเสียหลายเมืองให้แก่ นโปเลียนแล้ว
นโปเลียน ยังเรียกค่าเสียหาย รายการสำคัญ

“… เอา มารี หลุยส์ …ลูกสาวท่าน มาเป็น เจ้าสาว ให้แก่เราด้วย…”

มารี หลุยส์ …ซึ่งเกลียด และ กลัว พวกฝรั่งเศส อย่างเข้ากระดูกดำ
เพราะเติบโตมาในช่วง ปฏิวัติตัดหัวเจ้า…อา ของตัว ก็ถูก ตัดหัว…
ครอบครัวของตัวเอง ก็ต้อง หนี ภัยปฏิวัติ ย้ายไปหลายแห่ง
แต่ มารี หลุยส์ ก็ จำต้องยินยอม …บ้านเมืองต้องมาก่อน…
ยอมไปปฏิบัติหน้าที่อยู่แนวหน้า… เผชิญข้าศึกแบบประชิดตัวติดเลย

ตกลง ออสเตรีย ทั้ง พ่อ ทั้ง ลูกสาว คงคิดลึก ใจเด็ด เหมือนกัน

การแต่งงาน ระหว่างนโปเลียน กับ มารี หลุยส์ จึงเกิดขึ้น
ในปี คศ 1810 …โดย เป็นการจดทะเบียน ผ่านตัวแทน (proxy)

ทันสมัยน่าดู

และ หลังจากที่ มารี หลุยส์ ไปปฏิบัติหน้าที่อยู่แนวหน้าแล้ว
การวางแผน หรือ การเคลื่อนไหว ของ นโปเลียน
ดูเหมือนจะไม่ได้เป็นความลับ แบบปิดมิดแน่นสนิท อย่างเคย
อย่างน้อย ก็ดูเหมือนมี อีก 3 กลมกลิ้ง …ที่ รู้กันไปด้วย…

เมื่อ นโปเลียน ยกทัพใหญ่เพื่อไปตี รัสเซีย ใน ปี คศ 1812
กองทัพ ของนโปเลียนใหญ่โตมโหฬารมาก
เพราะ มีผู้ช่วยส่งทั้งทหารประจำการ และ ทหารเกณท์ มาสมทบให้อีกแยะ
ผู้ที่ช่วยส่งกองทัพมาสมทบ จำนวนไม่น้อย ไม่ใช่ใครแปลกหน้า…
ก็ มาจาก …ท่านพ่อตาหมาดๆ ของนโปเลียน นั่นเอง

ก็คงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ …เป็นพ่อตา …ไม่ช่วยลูกเขย ได้ยังไง
ยิ่งเป็น พ่อตา ที่มาจากดินแดน ถนัดเล่นเกม เหยียบเรือสองแคม

และ อาจจะมีสมทบ มาจาก ปรัสเซีย …ที่ตอนนั้น น้อยใจรัสเซียอย่างหนัก
คิดว่ารัสเซียหักหลัง …ไปเข้ากับนโปเลียน

ก็คงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจอีก
สาบาน เป็นพี่เป็นน้องกัน กับเรา อย่างหนักแน่น
กลับไปนั่งหนุงหนิงวางแผน … กับศัตรูคู่แค้นของ เรา เสียนี่

และ มองย้อนไป ก่อนที่เรื่องจะบานปลาย กลายเป็นศึกถล่มรัสเซีย
ก็ เป็น ท่านบัตรทอง Talleyrand จอมพริ้ว…
ที่แอบไปเตือน ซาร์ อเล็กซานเดอร์
ว่า อย่าได้ยอมทำตามคำขอ ของนโปเลียน (คือ ร่วมมือ คว่ำบาตรอังกฤษ)
ที่คุยกันในวันฉลอง ที่แพริมแม่น้ำ …อย่างเด็ดขาด

อเล็กซานเดอร์ ถามว่า ทำไม ท่านถึงมาบอกเราเช่นนี้
ในเมื่อ ท่าน เป็น คนฝรั่งเศส …ท่านไม่เห็นแก่บ้านเมืองของท่านหรือ

ท่านบัตรทอง ตอบว่า เพราะเห็นแก่ฝรั่งเศสสิ …เรา จึงมาคุยกับท่านชาร์

“…นโปเลียน นั้น ไม่เฉียวฉลาดพอ …ที่จะเป็นผู้ปกครอง ของชาวฝรั่งเศส
เช่นเดียวกับ ชาวรัสเซีย…ที่ก็ดูเหมือนไม่เฉลียวฉลาด…สมกับที่มีท่านเป็นผู้ปกครอง…”

ท่านบัตรทอง นี่ ช่างสรรหาถ้อยคำมาพูด
เหมือนจะรู้ความเป็นไปในรัสเซีย …ไม่น้อยเลย

เพราะ อันที่จริง ซาร์ อเล็กซานเดอร์ และ คณะที่ปรึกษา
ได้มีการหารือกัน แล้ว ถึงเรื่อง ข้อเสนอของฝรั่งเศส
ตั้งแต่ นโปเลียน มาจับมือทำหวาน กับ ซาร์ อเล็กซานเดอร์
เพื่อ ชวนให้ไปคว่ำบาตรอังกฤษ …
และ อเล็กซานเดอร์ ก็ ถูกที่ปรึกษารุ่นใหญ่ หลายรายตำหนิ
เหมือน อเล็กซานเดอร์ ใจเร็ว ใจร้อน ตอบรับนโปเลียน ไปแล้ว
แต่ ในที่สุด ก็ สรุปกันได้ …ไม่ว่า รัสเซีย จะเลือก จับมือ กับ ข้างไหน
ระหว่าง ข้างฝรั่งเศส หรือ ข้างอังกฤษ
รัสเซีย ก็ คงไม่แคล้ว ต้องเจอสงครามกับ อีก ข้างหนึ่ง อย่างแน่นอน

แต่ โอกาส ที่จะเกิดสงคราม กับ อังกฤษ คงไม่มาเร็ว
เท่ากับ สงคราม กับฝรั่งเศส
(โดยพิจารณา จากสภาพ การเป็นเกาะของอังกฤษ
การที่ อังกฤษ จะยกทัพใหญ่ มารบ รัสเซียนั้น …แทบจะเป็นไปไม่ได้เลย…
ในตอนนั้น รัสเซีย น่าจะยังมองไม่เห็นชัดเจน ถึง “อำนาจ ในการใช้ทุน”
ไปรบแทน ของอังกฤษ )

ขณะเดียวกัน …ความไม่ตรงไปตรงมา ความไม่จริงใจ ของนโปเลียน นั้น
มองเห็นได้ชัดเจนกว่า

เพราะ นโปเลียน แม้จะแสดงท่าเป็นมิตร มาจับมือกับรัสเซีย
ชวนให้ไปร่วมกัน เล่นงานอังกฤษ
แต่ขณะเดียวกัน นโปเลียน ก็ ยัง ยกกองทัพมารบ …และ ครอบครอง
ส่วนหนึ่งของโปแลนด์ …ซึ่งอยู่ใกล้บ้านรัสเซีย อย่างมาก
แถม ยังแต่งตั้งบริเวณนั้น ให้เป็น แคว้น อยู่ในความปกครองของฝรั่งเศส
เรียกว่า Duchy of Warsaw …รวมทั้งเอา กองกำลังของฝรั่งเศส
มาอยู่ที่แคว้นนี้ด้วย …เพื่อดูแล และ ฝึกชาวโปแลนด์ ให้ เป็นกองทัพส่วนหนึ่ง
ของฝรั่งเศส

มันเหมือน เป็นการขู่ รัสเซียไปในตัว

นอกจากนี้ นโปเลียน ยังไปยุยง พวกออตโตมาน ให้ ผิดใจ กับ รัสเซีย
ทำให้ รัสเซีย ต้องไปรบกับ พวกออตโตมาน อย่างไม่น่าจะต้องทำ …
จนรัสเซีย ต้องไป ทำสัญญา สงบศึก ช่วงเดียวกับ เวลา ที่นโปเลียน
ยกกองทัพ อันใหญ่โต มโหฬาร เพื่อมาบุก รัสเซีย

รัสเซีย จึง ประวิงเวลา หรือ ซื้อเวลา… ที่จะต้องเผชิญหน้า
กับ กองทัพของ นโปเลียน …ขณะ ที่รัสเซีย ยังไม่พร้อมรบเลย
จึงต้องยอมร่วมเล่นคว่ำบาตรอังกฤษ ตามข้อเสนอของ นโปเลียนไปก่อน
แต่หลังจาก คว่ำบาตรอังกฤษ ไปได้ ประมาณ สองปี
รัสเซีย ก็ ตัดสินใจ กลับไปค้าขายกับอังกฤษอีก…
เพราะ รัสเซีย เจอทั้งปัญหา ด้านเศรษฐกิจ และ การเมืองภายในประเทศ

การเลิกค้าขาย กับอังกฤษ กระทบกับรายได้ ของรัสเซียอย่างมาก
เพราะ อังกฤษ เป็น คู่ค้ารายใหญ่ ของรัสเซีย มากกว่าฝรั่งเศส
และ สินค้า ที่ 2 ประเทศ ซื้อขายกันมานานแล้ว ก็ เหมาะสมกับความต้องการ
ของ ทั้ง 2 ฝ่าย มากกว่า สินค้า ของฝรั่งเศส
โดยเฉพาะ สินค้าบางรายการ ที่สำคัญ กับ ชีวิต และ ความเป็นอยู่ของชาวรัสเซีย
เช่น ผ้าขนสัตว์ และ ยารักษาโรค ฯลฯ
ซึ่ง ฝรั่งเศส ไม่มีทดแทนให้ …ฝรั่งเศส มีแต่ของฟุ่มเฟือย
เช่น ผ้าไหม ผ้าลูกไม้ เหล้าไวน์ ฯลฯ

ซึ่ง ข้ออ้าง การเลิกคว่ำบาตรของรัสเซีย อาจจะเป็นเรื่องจริง …
บวก กับ การเตรียมรับมือของรัสเซีย ในกรณีที่ต้องรบ กับนโปเลียน
น่าจะอยู่ในสถานะ ที่ดีกว่า เมื่อช่วง ปี คศ 1807

ตกลง ท่านบัตรทอง รับบท หรือ เล่นบท อะไรกันแน่
เขา เป็น นกหลายหัว รับจ๊อบจากไอ้นิ้วก้อย เป็น คนเลวขายชาติ
หรือ เป็นคนรักชาติเอาแผ่นดิน

ตกลง เป้าหมาย ของนโปเลียน
ในการยกทัพใหญ่โตมโหฬาร ไปกระทืบรัสเซียให้แหลก
คืออะไรกันแน่

เพราะ นโปเลียน โกรธ อังกฤษ หรือ โกรธ รัสเซีย
หรือ เพราะโกรธ ตัวเอง ที่เสียรู้ … (เสียรู้ หนุ่มละอ่อน หรือ เสียรู้ใคร)

ตกลง ใคร ที่เป็น หมากตัวสำคัญ ในการกำจัด นโปเลียน

ตกลง ใคร คือ ผู้ที่ได้ประโยชน์ที่สุด

จากการ ที่นโปเลียน และ ฝรั่งเศส …ปีกหัก พุ่งหลาวหัวปักดิน
จากการที่ เมืองหลวงของรัสเซีย …เหลือเป็น แค่ กองขี้เถ้า
และ มหาอำนาจอื่น ๆ ต่าง ฉิบหาย จากการรบ ไม่น้อยหน้ากัน

แต่ ดูเหมือน จะ มี เพียงมหาอำนาจรายเดียว …
ที่ได้ประโยชน์ ตามเป็าหมาย (ของตัว) ครบถ้วน
ที่แม้ จะมีการรบพุ่ง บ้าง … แต่ ก็ “รบนอกบ้านตัวเอง “ ทั้งสิ้น

ใครครับ

26 กุมภาพันธ์ 2565