“มหาอำนาจ”

ตอน 3

เรามาทำความเข้าใจ เรื่องยุทธศาสตร์ แบบง่ายๆ กันไหมครับ

ยุทธศาสตร์ …จริงๆ ก็ คือ แผนการ หรือ กลยุทธ
สำหรับการต่อสู้ หรือ สำหรับปฏิบัติการ หรือ แผนการทำงานใด
เพื่อให้เกิดผลสำเร็จ …ตามเป้าหมาย
โดย ใช้ …สติ ปัญญา วิชา ความรู้ ประสพการณ์ ความคิด
การศึกษา การวิเคราะห์ ฯลฯ ในการสร้างแผน…นั้น

เช่น จะไปสู้รบ เพื่อยึดบ้านเมืองเขา หรือ สู้รบกับข้าศึก ที่จะมายึดบ้านเมืองเรา
หรือ สู้กับ ภาวะแล้ง ภาวะ น้ำท่วม หรือ สู้ กับ ภาวะ เชื้อโรคระบาด ฯลฯ

ก็ ต้อง มี แผนการต่อสู้ …หรือ กลยุทธ ในการ ต่อสู้
การกำจัด หรือ การขจัด ที่ชัดเจน และ เหมาะสมทั้งสิ้น
ว่าจะต่อสู้ อย่างไร …จึง จะชนะ …หรือ ไม่แพ้ …แบบ ทุเรศ ทุรัง

ดังนั้น ผู้ต้องการทำแผนยุทธศาสตร์ จึงต้องมี “เป้าหมาย”
ที่ชัดเจนเสียก่อน ว่าจะทำแผน เพื่อวัตถุประสงค์อะไร
การทำแผน ยุทธศาสตร์ และ ปฏิบัติตามแผน จึงจะบังเกิดผล

เป้าหมาย คือ ความคิด ความตั้งใจ

ยุทธศาสตร์ คือ การแปลงความคิด ความตั้งใจ …ให้เป็นการกระทำ

นอกจากนี้ เจ้าของเป้าหมาย ต้อง… “ชัดเจน”
หรือ “ซื่อสัตย์” กับเป้าหมาย ของตัวเองด้วย
ว่า เป้าหมายจริง คือ อะไร

ตรงนี้ สำคัญ มาก นะครับ

เช่น ถ้าเป้าหมาย คือ การไปรบ …
แผนการรบ ก็จะ เป็นอย่างหนึ่ง
แต่ถ้า เป้าหมายจริง คือ “การลวงหลอก ” ว่า จะรบ …
แผนการรบ… ก็จะกลายเป็น แผนการหลอกต้ม

หรือ ถ้าเป้าหมาย บอกว่า ต้องการกำจัดเชื้อโรค
แต่ เป้าหมายจริง คือ ต้องการขายยา ที่ ไม่แน่ว่า จะกำจัดเชื้อโรคได้ไหม
แผนการกำจัดเชื้อโรค …มันก็ คงไม่ได้ผล …
เพราะ กลายเป็นแผนการต้ม หรือ แผนหลอก ขายยาไปแทน

แผนการต้ม นี่ ผม ว่า อาจจะดูยากกว่า
แผนการรบจริง หรือ การทำสงคราม ด้วยซ้ำ

แผนการต้ม …ถ้าวางแผนดีๆ
หลอก เอาเหยื่อ ลงไปนอนอยู่ในหม้อ จนเหยื่อเกือบสุกไปทั้งตัวแล้ว
บางที เหยื่อ ยังไม่รู้ตัวเอาเลยด้วยซ้ำ
แผนทำนองนี้ ดูเหมือน มีแยะ ใช้กันเกลื่อน และ ส่วนใหญ่ก็ใช้ซ้ำซาก
แต่มันคงจะได้ผลดี … เพราะ เหยื่อ มักไม่รู้จักจดจำ เรียนรู้…น่าหนักใจครับ

หรือ ถ้า เจ้าของ เป้าหมาย “ไม่ชัดเจน” กับ เป้าหมาย ของตัว
จะเพราะว่า มั่ว ไม่เข้าใจชัด ไม่รู้เรื่องดีพอ โมเม เส แสร้ง ไปเรื่อยๆ
ยุทธศาสตร์ แบบไหน มันก็ใช่ไม่ได้ทั้งนั้นแหล่ะ …ก็ มั่วน่ะ

วางยุทธศาสตร์ อย่างไร … ก็ จะไม่มีทางชนะ
หรือ ถ้าเกิดจะ ชนะขึ้นมา …ก็คง เพราะ ฟลุ๊ค

การชนะแบบฟลุ๊ค …จะไม่เกิดขึ้นได้บ่อย … ก็ ฟลุ๊คน่ะ

เอาละ …สมมุติ ว่า ชัดเจนกับเป้าหมายแล้ว …เราเดินหน้าต่อ

เขาว่า หัวใจ ของยุทธศาสตร์ นั้น
มี องค์ประกอบ หรือ ปัจจัย ที่สำคัญ อยู่ 3 ประการ

คือ : เวลา โอกาส สถานที่

การวางยุทธศาสตร์ ที่เหมาะสม…
จะต้องคำนึงถึง ปัจจัย ทั้ง 3 ประการ อย่างถี่ถ้วน

จะ ชนะ หรือ แพ้ …ก็ ขึ้นอยู่ กับ ปัจจัยสำคัญ 3 ประการ นั้น

โดย ปัจจัย ทั้ง 3 นั้น …จะต้องเป็นไปตามแผน
อย่าง “ครบถ้วน” ตามยุทธศาสตร์ที่วางไว้

ขาดปัจจัยใด ปัจจัยหนึ่งไป …หรือ ปัจจัยใด ไม่เกิดขึ้น
หรือ ไม่บรรลุผล ตามเป้าหมาย ตามแผน …
“ผลสำเร็จ” ตามยุทธศาสตร์ ที่วางไว้ …ก็แทบจะไม่มีทางเกิดขึ้นเลย

นอกจากนี้ การวางยุทธศาตร์ …ในการรบ การต่อสู้
จะมีประสิทธิภาพสูงขึ้นไปอีก หรือ ประกันผลสำเร็จได้มากขึ้น
ถ้าผู้วางยุทธศาสตร์ สามารถเข้าถึง “ข้อมูล”
ของเป้าหมาย หรือ เหยื่อ … ได้อย่างละเอียด ละออ ลึกซึ้ง
จนมีความเข้าใจ หรือ “มองเห็นเหยื่อ” ได้อย่าง ทะลุปรุโปร่ง
หรือ “มองขาด” แบบพวกเซียนพนัน เขามอง
ก่อน หลอกเหยื่อ ไปรุมกินโต๊ะกัน… หรือ ลาก ไป เชือด

การมองเห็นเหยื่อ อย่างทะลุ แบบ มองขาดนั้น
มันคือ ความปรารถนา อย่างสูงสุด ของบรรดานักล่าเหยื่อ

เมื่อหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 …เสร็จสิ้นลงใหม่ๆ
และ อเมริกา ได้ขึ้นมาเป็นมหาอำนาจ หมายเลขหนึ่ง ของโลก
โดย อเมริกา มีความตั้งใจอย่างแน่วแน่
ว่า จะเป็นมหาอำนาจ “หนึ่งเดียว” ในการครองโลก

แต่ ขณะนั้น …ยังมี สหภาพโซเวียต เป็นมหาอำนาจอยู่อีกราย
ซึ่งแม้ว่า อเมริกา และ สหภาพโซเวียต จะอยู่ฝ่ายพันธมิตรด้วยกัน
ในช่วงทำสงครามโลก ครั้ง ที่ 2 ก็ตาม
แต่ อเมริกา ก็ “ตั้งใจ” และ วางแผนไว้ล่วงหน้าแล้ว
ว่า หลังสงครามเสร็จสิ้น แม้ฝ่ายพันธมิตร จะเป็นผู้ ชนะสงคราม ก็ตาม
อเมริกา จะ ไม่นับ… หรือ ไม่รับ เอาสหภาพโซเวียต
มาเป็นพวก หรือ เป็นฝ่ายเดียวกัน…อีกต่อไป

โดยอเมริกา จะใช้ ข้ออ้างว่า เพราะ สหภาพโซเวียต
มีระบอบการปกครองประเทศ …
ที่ ต่างกับ นโยบายการครองโลก ของ อเมริกา
ที่มีเป้าหมาย (ที่อ้างว่า) เพื่อส่งเสริมระบอบการปกครอง แบบ เสรีประซาธิปไตย
เสรีภาพของประชาชน การค้าเสรี ทุนนิยมเสรี ฯลฯ

แต่ จริงๆ แล้ว …แม้ สหภาพโซเวียต จะมีการปกครอง
ระบอบเดียวกับอเมริกา…
อเมริกา ก็ คงไม่ไว้ใจสหภาพโซเวียต อยู่ดี
เรื่องระบอบการปกครอง …มันเป็นเพียงข้ออ้าง
แต่เรื่องจริง… คือ อเมริกา เกรงว่า ตนเอง จะไม่ได้เป็นมหาอำนาจ
หนึ่งเดียว ตลอดไป …แต่ จะ เป็นหนึ่งเดียว แค่แป๊บเดียว …
แล้ว ก็ จะ มีสหภาพโซเวียต มาเป็น คู่แข่ง
แล้ว ช่วง ชิง การเป็น “หนึ่งเดียว” ของอเมริกาไป

เพราะ อเมริกา เชื่อว่า …อีกไม่นาน สหภาพโซเวียต ก็ย่อมต้องสร้าง
ระเบิดนิวเคลียร์ ขึ้นมาได้ ไม่ต่างกับอเมริกา
(และ ความจริงก็ เป็น เช่นนั้น… 4 ปี ต่อมา สหภาพโซเวียต ก็สร้าง
ระเบิดนิวเคลียร์ สำเร็จ)
นอกจากนี้ สหภาพโซเวียตนั้น …ยัง ตั้ง อยู่ ใน ชัยภูมิ
หรือ มี บริเวณ “สถานที่ตั้ง”
อยู่ในสภาพทาง ภูมิศาสตร์ …ที่ ได้เปรียบอย่างยิ่ง
หากมีการสู้รบกัน …ก็คงยาก ที่ จะ มี ใคร เอาชนะ สหภาพโซเวียต ได้

แบบนี้ ถ้า ปล่อยให้สหภาพโซเวียต …เป็นประเทศมหาอำนาจ
ที่มีอาวุธ อานุภาพสูง …มี ทรัพยากรธรรมชาติ ที่น่าอิจฉาอย่างยิ่ง
และ ยังมี บริเวณประเทศ ที่กว้างใหญ่ ไพศาล ที่มีความได้เปรียบ
ทาง ภูมิศาสตร์ อย่างมากอีกด้วย
ยิ่งนานไป…สหภาพโซเวียต ก็ คงยิ่งแข็งแกร่งขึ้นไปเรื่อยๆ
และ มันก็คงเป็นการยาก …ที่ จะ มีใคร เอา สหภาพโซเวียต ล้ม หรือ ล่มได้

สหภาพโซเวียต …อาจจะเป็นกระบี่ มือหนึ่ง ที่ จะปราบให้ล้มยาก

และ นั่น เป็นสิ่ง ที่อเมริกา รับไม่ได้อย่างเด็ดขาด
เพราะ มันขัดกัน กับเป้าหมาย…
ของการจะเป็นมหาอำนาจ “หนึ่งเดียว” ของอเมริกา

โฮ่ย … แค่คิด …อเมริกา ก็ หงุดหงิด ขัดเคือง จนคันไปทั้งตัวแล้ว

และ แม้สหภาพโซเวียต จะออกอาการเซ หลังจากการรบ กับเยอรมัน
ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ก็ ตาม…
แต่ อเมริกา ก็ยังไม่วางใจ
ว่า สหภาพโซเวียต จะแค่ เซ สั้น …หรือ เซ ยาว จนถึงกับทรุด

และ สหภาพโซเวียต ก็ไม่ได้ เป็น ประเภทหัวเดียวกระเทียมลีบ
สหภาพโซเวียต มีเพื่อน มีพรรคพวกเหมือนกันนะ
จะเซ จะทรุด…มันควรต้องไปเป็นพวง …
มันถึงจะทำให้อเมริกา สบายใจ หายใจคล่องหน่อย

แล้ว อเมริกา ก็ เตรียมวางยุทธศาสตร์ การ โค่น สหภาพโซเวียต
เอาไว้เรียบร้อย …ก่อน ที่ สงครามโลก ครั้งที่ 2 จะสิ้นสุดลง เสียด้วยซ้ำ

ในความคิดของอเมริกา …การจะโค่น สหภาพโซเวียต
หรือ การที่จะ ให้ สหภาพโซเวียต ล่มสลาย
ดูเหมือน จะมีทางเดียว …
คือ ต้องทำให้ สหภาพโซเวียต แตกแยก “จากข้างใน”
โดย “จัดการ” ให้ รัฐ ที่รวมตัวกัน เป็น สหภาพโซเวียต
“สิ้นสุด” การรวมตัวกัน

อเมริกา จึงเพิ่มแนวทาง การวางยุทธศาสตร์ ครองโลกของตัว
โดยนำ ข้อมูล ทางภูมิศาสตร์ ทุกแง่มุม รวมทั้งด้าน ศาสนา และ วัฒนธรรม
ของประเทศเป้าหมาย หรือ เหยื่อ
หรือ ชัดๆ คือ ของ สหภาพโซเวียต และ พรรคพวก
มาทำการศึกษา และ วิเคราะห์ …
เพื่อใช้ ประกอบ ในการวางแผน ทุบ หรือ กระทืบ สหภาพโซเวียต
ให้แตกกระจายไปหมด… จนเหลือเพียง รัสเซีย ประเทศเดียว

การศึกษา และ วิเคราะห์ดังกล่าว …ได้มีผู้ทรงภูมิ ของอเมริกาบอกว่า
มันคือ ทฤษฏี หรือ การศึกษา ที่เรียกว่า Geopolitical study
ซึ่ง เหมือนเป็นตัวช่วย หรือ เป็น โปรแกรมพิเศษ
ที่ มี ความสามารถสูง ใช้ง่าย และ ได้ผลดีมาก
เพื่อใช้ในการ “เสือกรู้” ทุกเรื่อง ในบ้านเมืองของคนอื่น

และ อเมริกา ก็ นำมาใช้ตลอด จนถึงปัจจุบันนี้
โดยมีผู้ศึกษากันแยะ เรียกว่า วิชา Geopolitics
หรือ ที่ หลายท่านผู้รู้ ในบ้านเรา เรียก ว่า …ภูมิรัฐศาสตร์

แต่ ส่วนตัวผม อยากจะเน้น ว่า มันเป็นการศึกษา
ทาง ภูมิศาสตร์การเมือง มากกว่า
เพราะอเมริกา ได้นำมา เน้น ใช้ เพื่อช่วยให้รู้จัก “ สถานที่”
ของเป้าหมาย หรือ เหยื่อ อย่างละเอียดละออ ทุกส่วน (sector)
เพื่อนำมาใช้ประกอบ ในการวางยุทธศาสตร์
เพื่อ ผล ทางด้าน การเมือง การครอบครอง การยึด การรบ
การ เอาชัยชนะ ไปจนถึง การทำลาย …

สรุป สั้นๆ แบบ ภาษาคนรุ่นใหม่…ที่ไม่ชอบการอธิบายยาว
Geopolitics น่าจะคล้าย เป็น แอพเสือก… เสือกรู้ไปทุกอย่าง ทุกเรื่อง
ในบ้านเมืองของคนอื่น เพื่อ เอา ไว้ใช้ “ในการทำลาย”
หรือ “การยึดครอง” บ้านเมืองนั้น หรือ บริเวณ ที่เกี่ยวข้อง ทางภูมิศาสตร์

ถ้าไม่ รู้จัก “สถานที่” หรือ ภูมิศาสตร์ ของเป้าหมาย หรือ เหยื่อ
อย่าง ละเอียด ลึกซึ้ง ดีพอ
เวลา และ โอกาส… ก็ แทบไม่มีทางเกิดขึ้น
และ ผลสำเร็จ …ก็ จะ เป็น ศูนย์

สถานที่… จึง ปัจจัยที่เป็นสำคัญมาก และ มักเป็น ตัวยืน
เช่น … สถานที่ตั้ง …ของ ประเทศเป้าหมาย
ที่ผู้วางยุทธศาสตร์ ต้องการครอบครอง …หรือ ต้องการ ทำลาย

เช่น สถานที่ตั้ง ของประเทศ ที่ อยู่ ติด หรือ คุม ทางเข้าออก เส้นทางเดินเรือ
ที่เรียกกัน ว่า choke-point หรือ จุดรัดคอ …
ประเทศ เหล่านั้น ก็ มัก จะ ได้รับ ทั้ง คุณ และ โทษ
หรือ ประเทศ ที่ มีดินแดน ติดต่อ หรือ มีทางเข้าออกได้ ทั้งทางทะเล และ ทางบก
เช่น ฝรั่งเศส หรือ ไทยแลนด์แดนสยาม ของเรา
จึงเป็นที่ต้องการ เนื้อหอม …ถูกจับจอง จ้องกัน ปากมันแผล๊บ

ใครเป็นเจ้าของดินแดน ทำนองนี้ ก็ เหนื่อย ละครับ

มีเวลา ก็ ลองไปหาแผนที่ ประเทศของ เรา เอามากาง พิจารณาดู เอาเองบ้าง
และ โปรดดูให้ลึกซึ้ง จะได้รู้ว่า แผ่นดินของเรา นั้น …วิเศษ แค่ไหน…
ตั้งอยู่ในบริเวณใด อยู่ติดกับ ดินแดน ทางบก ทางน้ำอะไรบ้าง
และ ยากเย็นแค่ไหน สำหรับบรรพบุรุษ ของ เรา
ในการรักษาแผ่นดิน นี้ ให้รอดพ้น จากบรรดาพวกนักล่า ไม่รู้กี่รุ่น กี่ชาติ
และ ยังรักษา อธิปไตย มาได้ จนถึงทุกวันนี้ …
ทำให้พวกเรา ไม่ต้องเป็นขี้ข้าคนอื่นเขา

12 กุมภาพันธ์ 2565