“มหาอำนาจ”

ตอน 9

อันที่จริง ฉากสำคัญของการสู้รบ ของฝ่ายฝรั่งเศส
ในวันที่ 16 ตุลาคม …อาจจะไม่ต้องจบเช่นนั้น
ถ้า นโปเลียน นำทัพลุยตามไปสมทบ กับทัพ ของ Murat
ในช่วงที่ กองทัพของฝ่ายผนึกกำลัง หลบระเบิดของฝ่ายฝรั่งเศส
จนแตกกระเจิงไปคนละทาง และ ยังรวมตัวกันไม่ติด

แต่บังเอิญ นโปเลียน ไม่ได้อยู่ที่ตรงนั้น

หลังจากเฝ้าดู Murat นำกองทัพบุก ตลุยใส่ฝ่ายผนึกกำลัง ไปได้สักพัก
ประมาณ บ่าย 2 โมงครึ่ง …นโปเลียน ก็รีบโดดขึ้นม้า แล้วควบออกไปอย่างรวดเร็ว
หลังจากหน่วยสืบ กระหืดกระหอบ รีบมาแจ้งข่าวด่วนจี๋

“…นายท่าน คร้าบ …ตอนนี้ กองทัพของฝ่ายฝรั่งเศส กำลังถูกกองทัพ
ของปรัสเซีย …ที่นำโดยไอ้แก่ Blucher … ไล่ตีอยู่ทางด้านเหนือ
ของ Leipzig อย่างหนักเลยคร้าบ…”

ย้อนกลับไปทางฝั่ง ของกองทัพของปรัสเซีย
เมื่อ Blucher เห็นกองทัพ ของ Ney ในตอนแรกนั้น …
Blucher ไม่ได้คิดจะปะทะด้วย … เขาแค่ ตั้งใจ จะโผล่ “ไปล่อ เป้า”
ให้พวกฝรั่งเศส ละล้าละลัง เท่านั้น …
เพราะ กองทัพของฝ่ายฝรั่งเศส ที่ Ney คุมกำลังอยู่นั้น มีกำลังพลไม่น้อย
Blucher เลยถอยทัพออกไปอีกหน่อย เพื่อดูท่าที ไปเรื่อยๆก่อน
และ เพื่อรอให้ ทัพของ Bernadotte ที่กำลังเดินทางมา
และ มีกำลังพล มากกว่า …มาสมทบด้วยก่อน

ระหว่างที่รอ Bernadotte อยู่นั้น … มีม้าเร็ว มาแจ้งทาง Blucher
ว่าตอนนี้ ที่เมือง Wachau ไอ้พวกหรั่งเศส มันกำลังไล่โซ้ยพวกเรา(ปรัสเซีย)
อย่างดุเดือด เลยนาย … ฝ่ายฝรั่งเศส เขา มีถึง 2 กองทัพ
คือ มีทัพของโปแลนด์ มาร่วมด้วย…
Blucher จึงรีบ ส่งกองทัพน้อย ที่คุมโดย Yorck ให้ล่วงหน้าไปก่อน
และ กองทัพเขารีบตามไปสมทบ

การสู้รบ ที่ Wachau จึง สู้กันอย่างดุเดือดติดพัน
ผลัดกันแพ้ ผลัดกันชนะ …ตั้งแต่ ช่วงสาย จนถึง เย็น …
ในที่สุด กองทัพของ Blucher ก็ยึด เมือง Wachau ไว้ได้
และ กองทัพ ของ Yorck ยังตามไล่ตีกองทัพฝรั่งเศส ไปถึง เมือง Mockern
ที่อยู่ ใกล้ Wachau …จนพวกฝรั่งเศส หนีกระเจิง ออกไปเมืองจนหมด

ส่วน Ney เมื่อรู้ข่าว ว่า ทาง Wachau กำลังจะเสียท่าให้กับฝ่ายปรัสเซีย
ในฐานะ แม่ทัพใหญ่ ที่คุมบริเวณด้านเหนือ ของ Leipzig
เขาจึงสั่ง ให้ อีก 2 กองพัน ที่ประจำอยู่ทาง Mockern แบ่งกำลัง
รีบไปเสริมให้ที่ Wachau…

ทาง Mockern ก็ เลยคงเหลือกำลังน้อย อย่างน่าเสียวไส้
และ เมื่อ Blucher คุม Wachau ได้เรียบร้อยแล้ว
Yorck ที่เครื่องกำลังแรง ก็เลยยกทัพไปไล่บี้พวกฝรั่งเศส ต่อที่ Mockern
ด้วยความมันในอารมณ์

งวดนี้ ฝ่ายฝรั่งเศสทำการสู้รบ …
เหมือนใช้ยุทธศาสตร์ วิ่งผลัด ปน วิ่งเปรี้ยว กับ เล่นซ่อนหา
ยกทัพ วนเวียน กลับไป กลับมา …เหมือน หนังตลก ร้าย
เลย ไม่ได้ รับสักรางวัล …แบบนี้ ส่ออาการ ว่า หนังใหญ่ อาจล่มจม

ผลของการวิ่งผลัดฯ ที่ ทางบริเวณด้านเหนือ ของ Leipzig …
ทำให้ ความมั่นใจ ของนโปเลียน ลดลงไปแยะ
และ เป็นการตอกย้ำ การตัดสินใจผิดของนโปเลียน อีกด้วย
ถ้าเขา มั่นคงอยู่ ที่ การรบในสนามใหญ่ และ บุกตามเข้าไป หนุน Murat
แทนการวิ่งไปทางเหนือ และ ที่ไม่ได้อะไรเพิ่ม มีแต่เสียเพิ่ม
มันเลยกลายเป็น เหมือน แพ้การสู้รบ ทั้ง 2 บริเวณ

แต่ นโปเลียน ก็ยังปลอบใจตัวเอง ว่าตราบใดที่ฝ่ายผนึกกำลัง
ยังข้ามเข้ามาทาง Leipzig ไม่ได้…โอกาส ที่ ปารีส จะรอด
และ ตัวเขา ยังรักษา ตำแหน่ง จักรพรรดิของฝรั่งเศสไว้ได้ …
ก็ (น่าจะ) ยัง มี อยู่

แต่ฝ่ายผนึกกำลัง อาจจะคิดต่าง… แม้ฝ่ายตัว จะ เสียกำลังพลไม่น้อย
หรือ อาจจะมากกว่าฝ่ายฝรั่งเศส ด้วยซ้ำ
แต่เมื่อฝ่ายผนึกกำลัง ยึดบริเวณส่วนเหนือ ของ Leipzig ไว้ได้หมดแล้ว
ก็เท่ากับปิดทางหนีทีไล่ ของฝรั่งเศส ไปได้หนึ่งทางเรียบร้อยแล้ว

และ นั่น ก็ น่าจะเป็นความคิดในส่วนลึก ของนโปเลียนเหมือนกัน

นโปเลียน จึงเตรียมปรับยุทธศาสตร์การรบของเขา …อีกครั้ง

นโปเลียน น่าจะพอคาดการณ์ ได้ ว่า การเสียบริเวณด้านเหนือ
ของ Liepzig ให้กับฝ่ายตรงข้าม ไปแล้วนั้น
ท้ายที่สุด ผลของการรบ จะออกมาเป็นอย่างไร
นโปเลียน จึงเตรียมให้กองทัพฝรั่งเศส …ปรับทิศ เปลี่ยนเส้นทาง…
เป็นมุ่งหน้า … กลับ สู่ปารีส แทน…

แปลว่า นโปเลียน เตรียม ถอย…ดีกว่า

แต่ถึงแม้จะเตรียมถอยกลับบ้าน …นโปเลียน ก็ มีแผนการถอย

และ ผลของแผนนั้น …คงยาก ที่ผู้เกี่ยวข้อง จะลืมได้ลง
และ ประวัติศาสตร์ ก็จะจารึกไว้ ไปอีกนานเท่านาน

นโปเลียน ก็ ยังเป็น นโปเลียนคนเดิม …ที่ไม่มีละ ไม่มีเว้น…
ต้องขอคิดเอาเปรียบ คิดเอาคืน หรือ ฝากรอยแค้น ไว้เป็นที่ระลึก เสมอ

วันที่ 17 ตุลาคม …การสู้รบ หยุดลงชั่วคราว
ต่างฝ่าย ต่างทำการตรวจสอบ จำนวน และ สภาพกำลังพลของฝ่ายตัว

ทางด้านฝรั่งเศส …มีกองทัพ จากทางตะวันออกมาเพิ่มเติม
ทำให้ กองทัพของนโปเลียน …มีกำลังพล ถึง 2 แสนคน
ส่วนทางฝ่ายผนึกกำลัง ก็มีการเคลื่อนไหวภายใน กันอย่างคึกคัก
เพราะ กองทัพของ Bernadotte ที่คุมทัพของสวีเดน บวกกับ ทัพของรัสเซีย
ที่อยู่บริเวณใกล้เคียง ที่เดินทางไกล มาจากบริเวณสวีเดนด้วยกันนั้น
ได้มาถึง กองบัญซาการใหญ่ เรียบร้อยแล้ว …
และ ทำให้ ฝายผนึกกำลัง …มีกำลังพล ถึง 3 แสนคน

และ Leipzig ก็ เหมือน ถูกล้อม ไว้เรียบร้อยแล้ว
แต่ ฝ่ายผนึกกำลัง ยังไม่ขยับอะไร …เพียงรอคอยดูการเคลื่อนไหว
ของฝ่ายนโปเลียน อย่างเงียบๆ

วันที่ 17 ตุลาคม …จึงผ่านไป แบบลมสงบนิ่ง ก่อน ที่พายุใหญ่จะมาถึง

นโปเลียน น่าจะใช้โอกาสนั้น ถอยทัพกลับบ้านไป
อย่างเงียบๆ ในตอนกลางคืนก็ยังได้ …แต่นโปเลียน ก็ไม่ได้ทำ

เช้าวันที่ 18 ตุลาคม …ผู้บัญชาการใหญ่ ของออสเตรีย มาฟอร์มเดิม
อยากจะยกทัพใหญ่ ของฝ่ายผนึกกำลัง ไปตีฝ่ายฝรั่งเศส ทุกด้าน “พร้อมกัน “
และ ก็เหมือนเดิม…แผน เขา ฝ่อไป …ไม่ผ่านการประทับตรา

ในที่สุด มันก็เริ่มต้นเหมือนเดิม เหมือน เมื่อ 2 วันก่อน
คือ ฝ่ายผนึกกำลัง เริ่มเคลื่อนพล ออกมาก่อน ตั้งแต่เช้ามืด
โดยไปทางด้าน ตะวันตก ของ Leipzig และ เริ่มมีการปะทะกัน กับฝ่ายฝรั่งเศส

การปะทะกัน ในช่วงเช้า ไม่น่าตื่นเต้นเท่าไหร่
แต่เมื่อถึงช่วงบ่าย Bernadotte นำทัพ เคลื่อนเข้ามา
และ ตั้งทัพ อยู่ทางด้านตะวันออก ของทัพปรัสเซีย ที่ Blucher บัญชาการ
ท้ัง 2 ทัพ ตั้งทัพ เรียงต่อกัน เหมือน แนว ครึ่งวงกลม
หลังจากนั้น ทัพของรัสเซีย ก็เคลื่อนเข้ามา ตั้งทัพ อยู่ทางด้านซ้าย
ของ ทัพ Bernadotte

แล้วการปะทะใหญ่ ก็เกิดขึ้น …แต่ครั้งนี้ ไม่มีการ ดันกันไป ดันกันมา
ฝ่ายผนึกกำลัง เดินหน้าใส่ รุก และ ลุยอย่างเดียว
แม้ฝ่ายฝรั่งเศส จะสู้ เต็มที่ แต่ตกเป็นฝ่ายรับ และ ถอยตลอด
ในที่สุด กองทัพฝ่ายฝรั่งเศส ก็ ถอยร่น จนเกือบจะเข้าไปถึงเมือง Leipzig

ช่วงบ่ายแก่ๆ …ฝ่ายฝรั่งเศส ผลักดันให้กองทัพของพันธมิตรตัว
คือ พวก Saxon จาก แคว้นลุ่มแม่น้ำไรน์ รับหน้าที่เป็นแนวหน้า
ออกไปรบ กับ กองทัพปรัสเซียบ้าง

พวก Saxon พร้อมอาวุธครบมือ จึงตั้งแถว และเดินดาหน้าเข้าใส่ฝ่ายปรัสเซีย
พวก เขามีสีหน้าหน้าเคร่งเครียด แต่ ยังเดินหน้าไปเรื่อยๆ
โดยฝ่ายฝรั่งเศส ตะโกนส่งเสียงเชียร์ลั่น ด้วยความอยากเห็น 2 ฝ่าย
ที่เป็นเพื่อนบ้านกัน กัดกันจมเขี้ยว

“…เฮ้ย ไอ้ฮั่น …อัดมันเข้าไปเลย เอาให้หนักๆ เลยมึง…”

ไม่นานนัก เสียงเชียร์ ก็ แผ่วลง…และ กลายเป็นความเงียบในที่สุด

เมื่อ พวก Saxon เดินดาหน้า ไปจนถึงระยะห่าง จากพวกปรัสเซียไม่เท่าไหร่
พวก Saxon ก็ยกปืนขึ้น …แล้ว โยนทิ้งไปข้างหน้า… พร้อมถอดหมวกออก
หลังจากนั้น พวก Saxon ก็วิ่งเข้าไปใส่ ทาง ฝ่ายปรัสเซีย …ซึ่ง ยืนคอย อยู่
แล้ว ทั้ง 2 ฝ่าย …ก็ โดดเข้ากอดคอกัน …พร้อม ส่งเสียง เฮฮา ทักทาย กันลั่น

พวก Saxon คงจะหน่าย กับการเป็นพันธมิตรของฝรั่งเศส อย่างเต็มกลืนแล้ว
เลยแปรพักตร์ มัน ระหว่างรบ นั่น…จบให้เห็นกัน …กลางสนามรบ ชัดๆ ไปเลย

ครับ… การทำศึกสงคราม ของ นโปเลียน มีเรื่องหักมุมเสมอ
ถ้าเป็นหนัง …ก็ คงมีคนตบมือ เป่าปาก หรือ ด่ายับ
แล้ว แต่ว่า ใคร เชียร์ ข้างไหน

เป็นเรื่องน่าสนใจนะครับ

สมัยนี้ หาคนใจถึงยาก มีแต่ รอกินกล้วยกันทั้งนั้น …ไม่ว่าพันธุ์ไหน

แล้วการสู้รบของทั้ง 2 ฝ่าย …
ก็หยุดลง เมื่อถึงเวลาค่ำของวันที่ 18 ตุลาคม นั้น

นโปเลียน เหลือทางเลือก หรือ ทางรอด เพียงทางเดียวแล้ว
คือ …เคลื่อนทัพของฝรั่งเศส …กลับ ปารีส
และเส้นทางเดินทัพกลับปารีส …ที่ไม่ต้องเผชิญหน้า
กับ ฝ่าย ผนึกกำลัง …ก็ เหลือเพียงเส้นทางเดียว อีกด้วย
คือ หลบออกไปทางเส้นทางเล็ก …ที่อยู่ด้านหลัง ของเมือง Leipzig
ออกไปทาง เมือง Ledenau …ที่ปลอดจากกองทัพ ของ ฝ่ายผนึกกำลัง

ไม่รู้ว่า การมาของกองทัพ สวีเดน ที่นำโดย นายพล Bernadotte
(ซึ่งเคยเป็น อดีต แม่ทัพคนสำคัญของนโปเลียน …
สำคัญขนาด เมื่อ นโปเลียน ตี สเปนได้ …เขา ตั้งใจจะให้ Bernadotte
ไปเป็น กษัตริย์ ปกครอง …แต่ Bernadotte ปฏิเสธ
บอกว่า ไม่ถนัดการปกครองประเทศ ถนัดรบมากกว่า )
หรือ ภาพ การโดดกอดกัน ระหว่าง พวก Saxon กับ พวก ปรัสเซีย
อันไหน มันจะบาดใจ …จน นโปเลียน ตัดใจ เปลี่ยนแผน …

แล้ว นโปเลียน ก็สั่งเตรียมเคลื่อนทัพกลับในกลางดึก
ของคืนวันที่ 18 นั่นเอง… โดยไม่รอให้ถึงเวลาเช้าของวันรุ่งขึ้น

เวลา ตี 2 …(ของคืน วันที่ 19 ตุลาคม) กองทัพหลวงของนโปเลียน
ก็ เคลื่อนออกจากฐาน ในเมือง Leipzig อย่างเงียบๆ
โดยทิ้งกองกำลัง จำนวน 3 หมื่นคน ไว้ ที่เมือง Leipzig
เพื่อทำหน้าที่ ต่อสู้ ประวิงเวลา …ขัดขวางการติดตาม(อย่างรวดเร็ว)
ของฝ่ายผนึกกำลัง อย่างสุดความสามาถ

ร่วม 5 ชั่วโมง …หลังจากกองทัพของนโปเลียน เคลื่อนทัพออกไปแล้ว
หน่วยลาดตระเวน ของฝ่ายผนึกกำลัง …ถึงได้เห็นร่องรอย
ของการเคลื่อนทัพ ออกไป ของฝ่ายนโปเลียน
และ ลงความเห็นได้ชัด เอาตอน 10 โมงเช้า
ว่า นโปเลียน หนีไปแล้วจริงๆ

ถึงตอนนั้น …นโปเลียน ก็ ข้ามแม่น้ำ Elster
ไปสู่เส้นทาง Ledenau เรียบร้อยแล้ว

การยกทัพหนี ของนโปเลียน คราวนี้ …ว่า น่าอับอาย แล้ว น่าสมเพชแล้ว
แต่เหตุการณ์ ที่เกิดขึ้น หลังจาก นโปเลียนยกทัพ หนีไปแล้ว
มันแย่กว่านั้น …คือ ทั้ง น่าสมเพช และ น่าเศร้าใจ อย่างยิ่ง
และ ทำให้ สงครามที่ Leipzig …เป็นสงคราม ที่ยากแก่การลืมเลือน
สำหรับคนทั่วไป …และเป็น ตราบาป สำหรับ นโปเลียน นักรบผู้ยิ่งใหญ่
ที่น่าจะนอนฝันร้ายทุกครั้ง ที่นึกถึง การต่อสู้ของเขา ที่ Leipzig

เมื่อนโปเลียน ตัดสินใจ จะถอยทัพกลับไปปารีส
เขาได้สั่งให้ฝ่ายทหารช่างของฝรั่งเศส เอาระเบิดไปมัดติด
ที่ใต้สะพาน ทุกสะพาน ที่ จะใช้ ข้ามแม่น้ำ Elster…
เพื่อป้องกัน มิให้ ฝ่ายผนึกกำลัง ข้ามแม่น้ำติดตามเขาได้ ง่ายเกินไป
โดยสั่งให้นายพลคนหนึ่ง รับหน้าที่เป็นผู้สั่งการ ให้ทำการจุดชนวนระเบิด
เมื่อบรรดาทหารฝรั่งเศส ข้ามสะพานมาหมดแล้ว …
ฝ่ายผนึกกำลัง จะได้หมดหนทาง… ที่จะ ข้ามแม่น้ำ Elster

ในขณะที่ทหารฝรั่งเศสบางส่วน กำลังอยู่บนสะพานเต็มแน่น
และ อีกเกือบ 3 หมื่นคน …ยังไม่ได้ข้ามมา
เสียงระเบิด ก็ดังขึ้นอย่างกึกก้อง
ในเวลาบ่ายโมงตรง ของวันที่ 19 ตุลาคมนั้นเอง

สิ้นเสียงระเบิด… สะพาน ก็ พังพินาศ … ควันโขมงลอยขึ้นเต็มฟ้า
ที่พอมองเห็น คือ สะพานที่พังพินาศ และ ชิ้นส่วน ของ เศษไม้
ของ คน และ ของ ม้า …ที่ กระจายขึ้นฟ้า เหนือสะพาน เต็มไปหมด
ที่ด้านล่าง กลางแม่น้ำเอง ก็ ไม่ต่างกัน
มีแต่ร่าง คน และ ม้า ลอยเต็ม …ครบชิ้นส่วนบ้าง หรือ เป็นเศษ บ้าง

มันเป็นเรื่องน่าเศร้าสลดใจอย่างยิ่ง

นายพล ที่ได้รับมอบหมายจากนโปเลียน คงมุ่งหน้าจะทำการรบ
จึงมอบหมายให้นายสิบคนหนึ่ง เป็นผู้จุดชนวนระเบิด
คำสั่งว่าอย่างไร …และ นายสิบเข้าใจอย่างไร…
คงยากที่จะตรวจสอบได้ …เพราะการระเบิดได้เกิดขึ้นไปแล้ว
ความหายนะ อย่างมโหฬาร ได้เกิดขึ้นไปแล้ว

และ การต่อสู้ที่ Leipzig ได้จบลงแล้ว

แต่ ผลของการสู้รบครั้งนี้ ได้ถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์
ว่า เป็นการทำศึกสงคราม ที่ ดุเดือด รุนแรง และ สูญเสีย มากที่สุด
ในระยะเวลาการสู้รบ ที่สั้นที่สุด
ของการทำศึกสงคราม ของ นโปเลียน โบนาปาร์ต
โดยมีทหารบาดเจ็บสาหัส ถึงเสียชีวิต จำนวน ถึง 45,000 กว่านาย
และ ถูกจับเป็นเชลย 36,000 นาย
จาก กำลังพล ทั้งหมด จำนวน 225,000 นาย
คือ สูญเสียไป ประมาณ เกือบครึ่งหนึ่ง ของกำลังพล
และ ในจำนวนผู้เสียชีวิต เป็นนายทหาร ระดับนายพล ถึง 15 นาย

ผู้ที่ได้รับการเชิดชู ว่า เป็นพระเอก ผู้ปราบนโปเลียน เสียอยู่หมัด
คือ ท่านนายพล Blucher สิงห์เฒ่า ของปรัสเซีย
เขา เป็น นักรบ และ นักวางแผน ขั้นเซียนจริง
เกม วิ่งผลัด วิ่งเปรี้ยว เล่นซ่อนหา …ง่ายๆ ไม่ซับซ้อน
ได้ ทำลาย ชื่อเสียงกองทัพของนโปเลียน
ที่ว่า สู้รบเก่งอย่างสุดๆ …ไปอย่างหมดสิ้น
ไม่แพ้ ยุทธศาสตร์ กองขี้เถ้า ของรัสเซีย…
ที่สร้าง และ กำกับการแสดง โดยสิง์เฒ่า นักรบ รุ่นเก๋า อีกราย
คือ ท่านจอมพล Kutusov ของรัสเซีย

การสู้รบ ที่ Leipzig ยังเป็นการ ตัดเชือกสำคัญ
ระหว่างนโปเลียน กับ พวกเยอรมัน หรือ กลุ่มลุ่มแม่น้ำไรน์
และ เป็นส่วนสำคัญ ที่ทำให้ อาณาเขตของฝรั่งเศส …
ที่จะมีการกำหนดกันใหม่ ในภายหลัง… หดลง …อย่างน่าประทับใจ

การสู้รบ ที่ Leipzig … จริงๆ แล้ว นับเป็นการ “ปิดฉาก”
ของ จักรพรรดินโปเลียน อย่างแท้จริง
ไม่ใช่ ฉาก Waterloo …(ที่ผมจะเล่าต่อไป เมื่อเรื่องมันไปถึง)
ซึ่ง นักประวัติศาสตร์ ค่ายอังกฤษ โหมเชิดชู เสียจน น่าละอายแทน

16 กุมภาพันธ์ 2565