ถังความคิดตัวแสบ CSIS Think Tank ได้ออกรายงานการวิเคราะห์ The True Nature of the Saudi Succession “Crisis” วิกฤติตามธรรมชาติของการสืบสันตติวงศ์ของซาอุดิ (Saudi) เมื่อวันที่ 9 มกราคม ค.ศ.2015 นี้ก่อนการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์อับดุลลาห์ ไม่นานนัก

รายงานสรุปว่า กษัตริย์อับดุลลาห์ ได้เตรียมการล่วงหน้ามานานแล้วอย่างเรียบร้อยดี ทั้งเรื่องในพระราชวงศ์ เรื่องในประเทศ ทั้งด้านศาสนาและรัฐบาล รวมทั้งเรื่องการต่างประเทศ เท่าที่จะทำได้ แน่นอน หลายปัจจัย ยังเป็นเรื่องที่ต้องติดตามดูความเปลี่ยนแปลง ซึ่งจะต้องมีตามสภาพ… รายงานแจงค่อนข้างละเอียดว่า เตรียมการอะไร ใครเป็นใคร ตามประสา นิสัยเสือกทุกเรื่องของอเมริกา

แต่ที่น่าจะสนใจคือ บางส่วนที่รายงานการวิเคราะห์ดังกล่าวระบุถึง ซึ่งไม่ได้เกี่ยว หรือมีสาเหตุมาจากการเปลี่ยนกษัตริย์ผู้ปกครอง แต่เป็นเรื่องที่รายงานการวิเคราะห์… ที่ระบุถึงสภาพสังคมของซาอุดิ อาระเบีย

เป็นส่วนของรายงานที่บอกว่า ปี ค.ศ.2015 ซาอุดิ จะมีประชากรประมาณ 27.8 ล้านคน ปี ค.ศ.2025 จะมี 31.9 ล้านคน และปี ค.ศ.2050 จะมีประชากร 40.3 ล้านคน …ปัจจุบันซาอุดิ อาระเบีย เป็นสังคมที่มีวัยรุ่นเป็นส่วนใหญ่ และอยู่ในวัยที่ต้องทำงาน… แต่ไม่ทำงาน โดยอยู่ด้วยสวัสดิการของรัฐ มีตลาด แรงงานประมาณ 8.4 ล้านคน แต่เป็นชาวซาอุดิเพียง 1.7 ล้านคน ที่ผ่านมาซาอุดิรับ มือกับวัยรุ่นจำนวนมากที่ไม่ทำงานได้พอสมควร เพราะที่ผ่านมาราคาน้ำมันอยู่ในระดับที่สูงกว่าปัจจุบันมากมาย
ขณะที่อัตราประชากรเพิ่ม และมีคนไม่ยอมทำงาน แต่รายรับของประเทศ ซึ่งมาจากน้ำมันอย่างเดียว ลดลง ตามราคาน้ำมันโลก (หรือจากการร่วมมือกันกดราคาน้ำมันก็ตาม) ขณะเดียวกัน ซาอุดิก็มีราย จ่ายเกี่ยวกับความ มั่นคงของรัฐ สูงที่สุดในโลก ซาอุดิ มีศัตรูมากหน้า ทั้งที่เป็นรัฐและไม่ใช่รัฐ รวมทั้งมีก่อการร้ายเสมอ จากการที่เป็นผู้ดูแลสถานที่ศักดิ์สิทธิที่สำคัญของศาสนาอิสลาม

ความเป็นอยู่ของประชาชน มีความแตกต่างกันมาก ระหว่างผู้ครองประเทศกับประชาชนทั่วไป แม้จะมีการเพิ่มสวัสดิการต่างๆ… แต่ช่องว่างก็ยังห่างกันมาก

รายงานสรุปได้น่าสนใจอย่างยิ่งว่า ไม่ใช่แต่ทางซาอุดิอาระเบียเท่านั้น ที่ต้องเจอกับการเปลี่ยนแปลง อเมริกาเอง ก็ต้องเจอกับการเปลี่ยนแปลงทุก 4 ปี จากการเลือกตั้งเช่นกัน และความเปลี่ยนแปลงนั้น ก็กำลังจะมาพร้อมกับการเลือกตั้งประธานาธิบดี ในปี ค.ศ.2016 นี้

รายงานยังระบุอีกว่า ทุกประเทศคงต้องเจอกับการท้าทาย ทั้งจากภายในและภายนอกประเทศ มันมี
หลายมุมของอนาคต ที่เราไม่สามารถจะคาดการณ์ได้ และเราก็มักต้องใช้วิธีคิด ในกรณีเลวร้ายที่สุดไว้ก่อน ซาอุดิอาระเบียเป็นประเทศที่ทันสมัยแล้วในหลายด้าน และการเมืองภายในประเทศของซาอุดิ ในขณะที่น่าสนใจ ก็มีความไม่แน่นอน แต่นั่นคงจะไม่ใช่เป็นสาเหตุของความไม่มั่นคง หรือนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงอย่างรุนแรง ในทางนโยบายและบทบาทของซาอุดิอาระเบีย ในฐานะพันธมิตรของอเมริกา
อเมริกาหมายความว่าอะไร อเมริกากำลังสื่ออะไร

แปลความระหว่างบรรทัด อเมริกากำลังบอกว่า ถ้าจะมีการเปลี่ยนแปลงระหว่าง อเมริกากับซาอุดิ อาระเบีย มันไม่ใช่เพราะมีการเปลี่ยนกษัตริย์หรอก แต่มาจากปัจจัยภายนอกตัวอื่น เตียงเราไม่ได้หัก เราไม่ได้โกรธกัน… แต่เราอาจจำเป็นต้องใช้อะไรอื่น…แทนเตียงของซาอุดิ อย่างนั้นหรือ?!

70 ปี ก่อนของซาอุดิอาระเบีย กับสภาพปัจจุบันของซาอุดิอาระเบีย ย่อมแตกต่างกันมากมาย ยิ่งซาอุดิอาระเบียในปี ค.ศ.2050 ที่จะมีประชากรถึงจำนวน 40 ล้านคน แต่อาจมีน้ำมันที่ลดน้อยลง โดย เฉพาะเป็นแหล่งที่ถูกใช้อย่างไม่ถนอม อเมริกาคงคิดหนัก อเมริกาคงไม่อยากรับภาระเกินรายได้ มันเป็นเรื่องปรกติตามสันดานของนักล่า ที่ไม่ชอบบัญชีตัวแดง

อเมริกากำลังคิดเล่นเกม เลือกม้าตัวที่วิ่งเร็วสุด ในราคาถูกที่สุด และกำไรมากที่สุดหรือเปล่า

อเมริกาปฏิบัติการคว่ำบาตรอิหร่าน นานถึงเกือบ 30 ปี ด้วยข้อหาอะไร ด้วยข้อหาว่าอิหร่านกำลังพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์

ผ่านมาเกือบ 30 ปี ถ้าอิหร่านพัฒนานิวเคลียร์จริง และน่าจะจริง อิหร่านคงพัฒนาใกล้จะเสร็จ หรือเสร็จเรียบร้อยไปแล้ว แต่เมื่อเร็วๆ นี้ มีสมาชิกสภาของอเมริกัน กำลังเตรียมเสนอเพิ่มการคว่ำบาตรอิหร่าน ขณะที่นายโอบามาบอกว่า ไม่สมควร เพราะเรากำลังเจรจากับอิหร่านอยู่ ดังนั้นถ้ามีการเสนอเข้าสภามาเมื่อไหร่ เขาจะใช้สิทธิประธานาธิบดีคัดค้าน… เป็นสุภาพบุรุษ ผิดนิสัยนักล่า!

อืม แปลว่าจริงๆ แล้ว อเมริกาอาจไม่เดือดร้อนที่อิหร่าน จะมีอาวุธนิวเคลียร์… อเมริกาแค่ต้องการปิดประเทศอิหร่าน ไม่ให้ใครมายุ่งกับแหล่งน้ำมันอิหร่าน จนกว่าจะถึงเวลาที่อเมริกา จะเป็นผู้มาเปิดแหล่งน้ำมันใช้ต่อเอง เมื่อแหล่งอื่นร่อยหรอ หรือไม่คุ้มค่า อย่างนั้นหรือไม่

ภายใต้ข้อสมมุติฐานว่า อเมริกาปล่อยให้อิหร่านพัฒนานิวเคลียร์ แผ่อิทธิพลในตะวันออกกลาง คุม อิรัก ให้ท้ายซีเรีย จับมือกับตุรกี โอบอุ้มฮิซบอลเลาะห์ (Hezbollah) และสนับสนุนให้อิหร่านกลาย เป็นพี่ใหญ่ของตะวันออกกลาง ด้วยความเห็นชอบของอเมริกาและอิหร่านเอง ผลคือ… อเมริกาไม่ต้องออกแรงดูแลตะวันออกกลาง ให้เหนื่อยและหนักกระเป๋าตัวเองและเป็นเป้า ให้ประชาชนของตนด่า…

ส่วนในด้านพลังงาน แม้ตัวเลขของ US Energy Information ปัจจุบันจะระบุว่า ซาอุดิอาระเบียมีreserves มากกว่าอิหร่าน (ซาอุดิ 266 พันล้าน บาร์เรล : อิหร่าน 157 พันล้าน บาร์เรล) แต่อิหร่านยังมีแหล่งพลังงาน ที่ยังไม่เปิดเผยอีกมากมาย ซ่อนอยู่ และอีกประการที่สำคัญ การใช้พลังงานของทั้ง 2ประเทศ ก็ต่างกันมาก (ซาอุดิ 2.9 ล้านบาร์เรลต่อวัน : อิหร่าน 1.75 ล้านบาร์เรลต่อวัน)

แต่ประโยชน์ที่อเมริกาจะได้ และเป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง ถ้าดึงอิหร่าน ซึ่งเป็นตัวสนับสนุนที่แข็งแกร่งที่สุดออกมาจากกลุ่มรัสเซียได้ แนวต้านของรัสเซียจีน ในตะวันออกกลางจะโหว่ทันที และนั่นคือ เป้า หมายที่แท้จริงของอเมริกา

มันเป็นเกมที่อเมริกาไม่มีเสีย มีแต่ได้หรือเสมอตัวเท่านั้นเอง เปลี่ยนจากใช้หมากซาอุดิอาระเบียเป็น หมากชื่อ อิหร่าน

ซื้ออิหร่านได้… รัสเซียจีนก็เหนื่อย อาจถึงจบเกม… ถ้าอเมริกาซื้อไม่ได้ ทุกอย่างก็เหมือนเดิม… ซาอุดิไปไหนรอด มีทางเดียวคือ ไปทางตะวันออก จับมือกับจีน เกมนี้ซาอุดิเล่นทันไหม… สงสัยตัดสินใจช้าไปหน่อย แต่ยังไม่สายเกินไป..

อเมริกาไม่เคยนึกถึงจิตใจใครจริงๆ เวลาที่อเมริกาจะถีบหัวทิ้งหรอก เพราะสัมพันธ์ของอเมริกาขึ้นอยู่กับผลประโยชน์เท่านั้น อาจจะมียกเว้นกับกลุ่มแองโกล แซกซอน (Anglo Saxon) ด้วยกัน โดยเฉพาะอังกฤษเท่านั้น

สำหรับเราๆ ก็คอยจับตาดู ถ้าอเมริกาคิดเล่นเกมนี้ และอิหร่านไม่เอาด้วย รับรอง ดอกเห็ดบานเร็วแน่ แต่ถ้าอิหร่านเอาด้วย เราก็คงลงต้องรู และคงไม่โผล่หัวอีกเลย เพราะ… ถ้าอเมริกาซื้ออิหร่านได้…กระ ดูกอ่อนๆ อย่างสมันน้อย จะเหลืออะไร

แต่ถ้าจะให้ดี อิหร่านก็ไม่เอาอเมริกา และซาอุดิอาระเบียก็รู้สึกเบื่อกับ marriage for convenience ที่อีกฝ่าย ชักจะเล่นเล่ห์หันเหไปทางอื่นมากกว่า ก็น่าลองมาเริ่มใช้ชีวิตใหม่ ด้วยการคบเพื่อนใหม่ และถีบเตียงเก่าทิ้งเสียด้วย แต่สงสัยว่า… ผมคงฝันดีเกินไป!

หมายเหตุ : โพสต์ลงเพจนิทานเรื่องจริงฯ เมื่อวันที่ 25 เดือนมกราคม พ.ศ. 2558 ปรับปรุง แก้ไขใหม่ เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2559