ตอน 4

จัดฉากกาชาด

ก่อน ค.ศ.1915 ผู้ที่มีอิทธิพลที่สุดของสำนักงานใหญ่กาชาดอเมริกา ที่ตั้งอยู่ที่กรุงวอซิงตันคือ คุณนายคุณนายเมเบิล บอร์ดแมน (Mabel Boardman) ซึ่งเป็นผู้ดูแลกิจการต่างๆของกาชาดอเมริกา รวมทั้งการจัดหาทุน ซึ่งคุณนายไปขอบริจาคมาอีกต่อ จากบรรดามหาเศรษฐีต่างๆเช่น เจ พี มอร์แกน J.P. Morgan คุณนายอี เอช แฮรี่แมน (E.H. Harriman) คุณนายรัสเซล เสจ (Russell Sage) เป็นต้น ในงานจัดหาทุนให้กาชาดในปี ค.ศ.1910 ซึ่งถือว่าประสบความสำเร็จอย่างสูงนั้น หาเงินทุนได้ถึง 2 ล้านเหรียญ เงินทุนนี้มาจากการบริจาคของบรรดามหาเศรษฐี ที่อยู่ในนิวยอร์กเกือบทั้งหมด เจ พี มอร์แกนเองบริจาค 1 แสนเหรียญ เศรษฐีอีก 7 คนบริจาครวมกัน 3 แสนเหรียญ มีรายเดียวที่บริจาค 1 หมื่นเหรียญ คือนายวิลเลี่ยม เจ บอร์ดแมน (William J. Boardman) พ่อของคุณนายเมเบิล (Mabel) นั่น เอง

ส่วนผู้ที่เป็นประธานจัดงานหาทุนให้กาชาดในปี ค.ศ. 1910 นั้นคือมหาเศรษฐีใหญ่ นายเฮนรี่ พี เดวิสัน(Henry P. Davison) หุ้นส่วนคนหนึ่งของมอร์แกน

มันคงไม่ใช่เป็นการหาทุนธรรมดา พวกเศรษฐีนักบริจาคหรือจริงๆ ก็คือ พวกวอลสตรีทนั่นแหละ บอกว่า เพื่อให้ทุนนี้ใช้จ่ายอย่างเหมาะสม ขอให้กาชาดจัดตั้งคณะกรรมการกาชาดเพื่อกิจกรรมสงคราม the War Council of the American Red Cross

เอ๊ะ สงครามอะไร ตอนนั้นยังไม่ได้ระเบิดกันสักตูมเลย แต่พวกนักการเงินเตรียมพร้อมสำหรับการเกิดสงครามแล้ว

นักการเงินผู้บริจาค ไม่ได้พูดเล่น พวกเขาจัดส่ง นายเฮนรี่ พี เดวิดสัน มาให้เป็นประธานคณะกรรมการกาชาดนี้ด้วย โดยบอกว่ามาจากการแนะนำของนายคลีฟแลนด์ เอช ด็อดจ์ (Cleveland H. Dodge) ผู้สนับสนุนเงินทุนหนุนหลังรายใหญ่คนหนึ่ง ของประธานาธิบดีวูดโรว์ วิลสัน อืม…ใช้แม้กระทั่งกาชาด!   

ส่วนรายชื่อคณะผู้บริหาร ของกาชาดเพื่อกิจกรรมสงคราม ประกอบไปด้วยรายชื่อของตัวแทนนักธุรกิจใหญ่ๆทางด้านการเงิน และการอุตสาหกรรมต่างๆ เช่น Anaconda Copper Company, American Tobacco Company, Guarantee Trust Company และตัวแทนของกลุ่ม Rockefeller เป็นต้น เป็นรายชื่อผู้บริหารกาชาดที่พิลึกที่สุด

แล้วในการประชุม ของคณะกรรมการกาชาดเพื่อกิจกรรมสงคราม ซึ่งประชุมกันที่สำนักงานใหญ่ของกาชาด ที่กรุงวอซิงตัน เมื่อวันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ.1917 ก็มีการหารือกันว่า กาชาดควรเดินทางไปรัสเซีย ตามข้อเสนอของนาย อเล็กซานเดอร์ เลดจ์ (Alexander Ledge) จากบริษัท International Harvester Company (ซึ่งภายหลังไปตั้งกิจการใหญ่อยู่ในรัสเซีย) ซึ่งบอกว่า จะสนับสนุนเงินทุน 2 ล้านเหรียญ สำหรับกิจกรรมรัสเซีย

หลังจากนั้นที่ประชุมก็ลงมติ ให้กาชาดพิเศษนี้ไปช่วยรัสเซีย ภายใต้การนำของนายวิลเลี่ยม บอยส์ ทอมป์สัน (William Boyce Thompson) กรรมการของ Federal Reserve Bank of New York ซึ่งเสนอว่า จะเป็นผู้รับผิดชอบค่าใช้จ่ายทั้งหมดสำหรับกิจกรรมรัสเซีย โปรดจำชื่อนายคนนี้ไว้ให้ดี เขารับบทสำคัญต่อไป

เดือนสิงหาคม ค.ศ.1917 กาชาดอเมริกันเพื่อรัสเซีย ก็ออกเดินทางเพื่อไปรัสเซีย มันคงเป็นกิจกรรมกาชาด ที่แปลกประหลาดที่สุดในประวัติศาสตร์กิจกรรมกาชาด หรือมันมีแบบนี้อีกที่เรายังไม่รู้

คณะกาชาดอเมริกันเพื่อรัสเซีย มีจำนวน 24 คน มียศทหาร ตั้งแต่นายร้อยถึงนายพัน มีผู้ช่วย 3 คน มีช่างถ่ายภาพและช่างถ่ายภาพยนตร์ 2 คน มีล่าม 2 คน มีหมอเพียง 5 คน ที่เหลือเป็นนักการเงิน นักธุรกิจใหญ่ และทนายความ ดร.แฟรงก์ บิลลิ่ง (Dr. Frank Billing) ศาสตราจารย์ด้านอายุรเวชจากมหา วิทยาลัยชิคาโก (Chicago) ถูกหลอกมาทำหน้าที่ เป็นหัวหน้าคณะกาชาดเพื่อรัสเซีย แต่หัวหน้าคณะตัวจริงคือ นายวิลเลี่ยม บอยส์ ทอมป์สัน ซึ่งพ่วงเอาทั้งเลขาและผู้ช่วยคนสำคัญของเขา เรย์มอนด์ โรบินส์ (Raymond Robins) ไปด้วย

อัลเลน วอร์ดเวล (Allen Wardwell) ทำหน้าที่เป็นเลขาของหัวหน้าคณะกาชาด เขาเป็นทนายของสำนักงานกฎหมาย Stetson, Jennings & Russell เขาเป็นลูกชายของวิลเลี่ยม โธมัส วอร์ดเวล(William Thomas Wardwell) เหรัญญิกตลอดกาลของ Standard Oil of New Jersey และStandard Oil of New York ของตระกูลเจ้าพ่อร้อกกี้เฟลเลอร์

นอกจากนี้ อลันยังเป็นกรรมการทั้ง Greenwich Savings และ Bank of New York และ Georgian Manganese Company ร่วมกับดับเบิ้ลยู เอเวอรัล แฮรี่แมน (W. Averell Harriman) ซึ่งเป็นกรรม การของ Guaranty Trust ของพวกมอร์แกน

ในปี ค.ศ.1917 อลัน วอร์ดเวลได้เป็นหุ้นส่วนใหญ่ของสำนักงานกฎหมาย Stetson, Jennings & Russell ซึ่งต่อมารวมกับสำนักงานกฎหมาย Davis, Polk, Wardwell, Gradner & Read (Frank L. Polk เป็นผู้ช่วยรัฐมนตรี กระทรวงต่างประเทศของอเมริกา ช่วงการปฏิวัติบอลเชวิก)

คณะกรรมาธิการของวุฒิสมาชิกโอเวอร์แมน (Overman) ได้เคยตั้งข้อสังเกตว่า วอร์ดเวลเอนเอียงไปทางเห็นพ้องกับพวกโซเวียต และในปี ค.ศ.1920 กว่าๆ วอร์ดเวล ก็มีส่วนอย่างมากในการจัดตั้งหอการ ค้ารัสเซียอเมริกัน เพื่อสนับสนุนการค้ากับโซเวียต

เหรัญญิกของคณะกาชาดอเมริกาเพื่อกิจการสงครามคือ เจมส์ ดับเบิ้ลยู แอนดริวส์ (James W. Andrews) ซึ่งเป็นผู้สอบบัญชีของ Liggett & Myers Tobacco Company

โรเบิร์ต บาร์ (Robert Barr) สมาชิกที่ร่วมเดินทางอีกคนหนึ่ง เป็นรองประธานกรรมการของ Chase Securities Company (สำนักงานตั้งอยู่เลขที่ 120 Broadway) และเป็นกรรมการของ Chase National Bank

ผู้ที่ดูแลด้านประชาสัมพันธ์ของคณะกาชาด คือวิลเลี่ยม คอคเรน William Cochran

เรย์มอนด์ โรบินส์ (Raymond Robins) ซึ่งเป็นเลขานุการของวิลเลี่ยม บอยส์ ทอมป์สัน เป็นผู้ชำนาญกิจการเหมืองแร่ ทำหน้าที่เป็นผู้ช่วยคณะกาชาดอเมริกันกิจการสงคราม และระบุอาชีพตนเองว่า เป็นนักเศรษฐศาสตร์สังคม

นอกจากนี้คณะกาชาดนี้ ยังมีสมาชิกจากบริษัท Swift & Company of Union Stockyards Chicago ร่วมไปด้วย 2 คน เป็น Swift ที่มีข้อน่าสงสัยว่า เกี่ยวข้องกับพวกจารกรรมชาวเยอรมันในช่วงสงคราม โลกนั่นแหละ ผู้ที่ร่วมเดินทางกับคณะคือ แฮร์โรวด์ เอช สวิฟท์ (Harold H. Swift) เขาไปในฐานะผู้ ช่วยหัวหน้าคณะกาชาด แต่ตัวเขามีตำแหน่งเป็น ผู้ช่วยประธานของ Swift & Company ส่วนอีกคน คือ วิลเลี่ยม จี นิโคลสัน (William G. Nicholson)

ยังมีอีก 2 คนที่มาร่วมกับคณะ เมื่อไปถึงเพตโทรกราดแล้ว คือ เฟรเดอริก เอ็ม คอรส์ (Frederick M. Corse) ตัวแทนของ National City Bank ในเพตโทรกราด และเฮอร์เบิร์ต เอ แมคนุสสัน (Herbert A. Magnuson) ซึ่งได้รับการแนะนำมาเป็นพิเศษจาก จอห์น ดับเบิ้ลยู ฟินช์ (John W. Finch) ตัวแทน ที่ไม่เปิดเผยของวิลเลี่ยม บอยส์ ทอมป์สัน ในเมืองจีน

อีกคนที่ร่วมคณะไปด้วยคือ นายมัลคอม เพียนี่ (Malcolm Pirnie) ซึ่งไปในฐานะวิศวกร ของสำนักงานวิศวกรที่ปรึกษา Hazun, Whipple & Fuller

นอกจากนี้ คณะกาชาดอเมริกันเพื่อกิจกรรมสงคราม หรือที่เราน่าจะเรียกว่าคณะกาชาดวอลสตรีทเพื่อกิจกรรมรัสเซียมากกว่า! ยังจ้างล่ามรัสเซีย-อังกฤษ ไปด้วยอีก 3 คน คือ กัปตัน อีโลวายสกี้ (Captain Ilovaisky) ซึ่งเป็นพวกบอลเชวิก รัสเซีย, นายบอริส รายสไตน์ (Boris Reinstein) ซึ่งเป็นชาวรัสเซียอเมริกัน และต่อมาเป็นเลขานุการของเลนิน และเป็นหัวหน้าของหน่วยโฆษณาชวนเชื่อด้านต่างประ เทศของพวกปฏิวัติ และนายอเล็กซานเดอร์ กัมเบิร์ก (Alexander Gumberg) (หรือ กัมเบิร์ก (Berg) ซึ่งมีชื่อจริงว่า ไมเคิล กูเซนเบิร์ก Michael Guzenberg) ซึ่งเป็นน้องชายของโซริน (Zorin) รัฐมนตรีคนหนึ่งของพวกบอลเชวิก

กัมเบิร์ก (Gumberg) นั้น เป็นตัวแทนบอลเชวิก ใน สแกนดิเนเวีย (Scandinavia) และต่อมาเป็นที่ปรึกษาของ ฟลอยด์ อ๊อดลัม (Floyd Odlum) ของ Atlas Corporation ในอเมริกา และเป็นที่ปรึกษาของรีฟ ชเล (Reeve Schley) รองประธานของ Chase Bank

บรรยายรายชื่อและสรรพคุณของแต่ละคน ในคณะกาชาดอเมริกันที่ไปรัสเซียเสียยาวเหยียด เพื่อให้ท่านผู้อ่านเห็นภาพชัดขึ้น ถึงความเกี่ยวข้อง พันกัน ระหว่างธุรกิจอเมริกันกับการปฏิวัติบอลเชวิก

ในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน กาชาดอเมริกันตัวจริง ก็ส่งคณะแพทย์ไปช่วยที่โรมาเนีย ซึ่งกำลังมีการต่อสู้กับฝ่ายเยอรมัน มีเฮนรี่ ดับเบิ้ลยู แอนเดอร์สัน (Henry W. Anderson) เป็นหัวหน้า แต่กิจกรรมของกาชาดอเมริกันในรัสเซีย กับกาชาดอเมริกันในโรมาเนีย ต่างกันอย่างกับหนังคนละม้วน และทั้ง 2 คณะ ไม่มีการเกี่ยวข้องประสานงาน หรือช่วยเหลือกัน ไม่ว่าในด้านการแพทย์หรือเงินทุน

คณะกาชาดอเมริกันไปโรมาเนีย ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ.1917 ก่อนกาชาดอเมริกันไปรัสเซียประมาณ1 เดือน กาชาดอเมริกันไปโรมาเนียไปกัน 30 คน มีหมอไปด้วย 16 คน พยาบาลและผู้ช่วย 10 คน ทนายและนักธุรกิจ 4 คน ขณะที่สายไปรัสเซีย มีหมอและศัลยแพทย์ 7 คน พยาบาลและผู้ช่วย 7 คน ทนายและนักธุรกิจ 15 คน

วันที่ 27 กันยายน ค.ศ.1917 วอพิกก้า (Vopicka) สาธุคุณอเมริกันที่อยู่ในโรมาเนีย โทรเลขแจ้งทูต ฟรานซิส (Francis) ทูตอเมริกันที่ประจำอยู่เพตโทรกราด เรื่องการขาดเงินทุนสนับสนุน และสถาน การณ์อันเลวร้ายที่โรมาเนีย แต่ไม่ได้รับการตอบกลับ

ตุลาคม ค.ศ.1917 คราวนี้วอพิกก้าโทรเลขไปหาเดวิสัน (Davison) ประธานกาชาดในนิวยอร์ค แต่ก็ไม่ ได้รับการตอบกลับเช่นกัน ในที่สุดเฮนรี่ ดับเบิ้ลยู แอนเดอร์สัน ได้ขอให้ทูตฟรานซิส ติดต่อแทนเขาไปทางลอนดอน ขอให้การบริจาคเพื่อกาชาดอเมริกา แยกบัญชีของโรมาเนีย ออกจากบัญชีของรัสเซียที่ทอมป์สันดูแลอยู่

ตกลง กาชาดคณะของทอมป์สัน ไปทำอะไรที่รัสเซีย

มีข่าวว่า ทอมป์สัน อยู่ที่เพตโทรกราด รัสเซียอย่างหรูหรา อุดมสมบูรณ์ และดูเหมือนจะสนใจกิจกรรมอยู่ 2 เรื่อง ช่วงที่ทอมป์สันไปถึงเพตโทรกราด คณะปฎิวัติของเคเรนสกี้ ยังบริหารอยู่ กิจกรรมของทอมป์สัน ที่รัสเซีย จึงทำทุกอย่าง ที่เป็นการสนับสนุนรัฐบาลใหม่ของรัสเซีย รวมทั้งพยายามจัดหาเงินกู้ Russian Liberty Loan

เมื่อทอมป์สันมาถึงเพตโทรกราด เขาได้พบกับเลขานุการของเคเรนสกี้ คือ มาดามเบรชโก้ บรัชคอฟสกาย่า (บีบี) (Madame Breshko-Brushkovskaya) (B.B) และเดวิด โซสกาย (David Soskice) ซึ่งทอมป์สันบอกกับทั้ง 2 คนว่า เขาจะบริจาคเงิน 2 ล้านเหรียญ ให้แก่คณะกรรมการเพื่อการศึกษา เพื่อ ให้กลุ่มเคเรนสกี้ จะได้มีสื่อของตนเอง มีคณะทำงานที่จะให้ความรู้ สร้างภาพยนตร์ให้คนดู เพื่อได้รับการสนับสนุน ดูเหมือนทอมป์สันจะปรารถนาดีต่อรัสเซียอย่างยิ่ง

โซสกาย (Soskice) บอกว่าทอมป์สันให้เงิน 50,000 รูเบิล แก่มาดาม บี บี (Madame B.B.) พร้อมกับบอกว่า“นี่สำหรับการใช้จ่ายตามอัธยาศัยของคุณ” และนำเงินอีก 2,100,000 รูเบิลเข้าบัญชีให้ทั้งหมดที่ทอมป์สัน ทำก็เพื่อให้รัสเซียยังคงทำสงคราม สู้กับเยอรมันต่อไป

เจ พี มอร์แกน มีหนังสือถึงกระทรวงต่างประเทศ (861.51/190) ยืนยันว่า มอร์แกน ได้โทรเลขโอนเงินจำนวน 425,000 รูเบิลให้แก่ทอมป์สันตามที่ต้องการ สำหรับเป็นทุนประเดิม Russian Liberty Loanเงินโอนนี้ ได้ดำเนินการผ่านสาขาของ National City Bank ในเพตโทรกราด

แต่ทอมป์สัน  ไม่ได้สนับสนุนเฉพาะกลุ่มของเคเรนสกี้เท่านั้น เขาสนับสนุนกลุ่มบอลเชวิกด้วย!

หนังสือพิมพ์ Washington Post ฉบับวันที่ 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1918 ได้ลงข่าวว่า

“วิลเลี่ยม บี ทอมป์สัน ผู้บริจาคกาชาดซึ่งอยู่เพตโทรกราด ตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงพฤศจิกายนปีที่แล้ว ได้จ่ายเงินจากกระเป๋าตัวเองจำนวน 1 ล้านเหรียญ ให้แก่พวกบอลเชวิก เพื่อนำไปใช้จ่ายในการเผย แพร่ทฤษฏีของพวกเขาในเยอรมันและออสเตรีย

… นายทอมป์สันได้มีโอกาสศึกษาทฤษฏีของรัสเซีย ในฐานะหัวหน้าภารกิจกาชาดอเมริกัน ซึ่งเขาเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายทั้งหมดของภารกิจนี้ จากทุนทรัพย์ส่วนตัว เขาเชื่อว่า พวกบอลเชวิก เอาชนะพวกนิยมเยอรมันในรัสเซียได้ แต่ข่าวเกี่ยวกับบอลเชวิกได้ถูกกลุ่มทหารสมัยพระเจ้าซาร์ นำไปบิดเบือนทอมป์สัน ไม่เห็นด้วยกับคำติเตียนของคนอเมริกัน ที่มีต่อพวกบอลเชวิก เขาเชื่อว่ามีการเข้าใจผิดกัน และการบริจาคเงินของเขา มาจากความเชื่อมั่นว่า เงินนั้น จะนำไปใช้เพื่อประโยชน์สำหรับอนาคตของรัสเซีย และของฝ่ายสัมพันธมิตร”

หนังสือชีวประวัติของทอมป์สัน ซึ่งเขียนโดย แฮร์มันน์ เฮจดอร์น (Hermann Hagedorn) ชื่อ The Magnate : William Boyce Thompson and His Time (1869-1930) ได้ลงรูปถ่ายโทรเลขจากเจ พี มอร์แกน ที่นิวยอร์ค ถึงดับเบิ้ลยู บี ทอมป์สัน (W.B. Thompson) ส่งต่อที่ American Red Crossโรงแรมยุโรป เมืองเพตโทรกราด และโทรเลขนี้ตีตราแสดงวันที่รับ และสถานที่รับที่เมืองเพตโทรกราด“8 Dek 1917” (8 ธันวาคม 1917) มีข้อความว่า

“นิวยอร์ค Y757/5 24W5 Nil – โทรเลขของท่านได้รับครั้งที่สอง เราได้จ่ายเงินแก่ National City Bank จำนวนหนึ่งล้านเหรียญ ตามคำสั่ง – มอร์แกน”

ธนาคาร National City Bank สาขาเพตโทรกราด เป็นธนาคารต่างประเทศรายเดียวที่ไม่ถูกบอลเชวิก ออกคำสั่งยึด ให้ตกเป็นของรัฐ หรือแปรสภาพเป็นธนาคารของรัสเซีย