ละครเรื่องนี้ คงเล่นสำเร็จถึงขนาดนี้ได้ยาก ถ้าไม่มีนายโรงตัวจริง หรือหัวหน้าโจรตัวจริง ที่วางกลยุทธ์ อย่างลึกซึ้ง เลือดเย็น ยาวนาน และคอยชักใยทุกฝ่ายอย่างแนบเนียน

น่าจะมีคนที่เขียนและกำกับบท ทั้งทางตรงและทางอ้อมเป็นเวลานาน เพื่อให้เกิดสงคราม เกิดการปฏิวัติ และเป็นผลให้ 3 อาณาจักร หรือจักรวรรดิใหญ่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานหลายร้อยปี ล่มสลายในเวลาใกล้เคียงกัน ออตโตมาน เยอรมันและรัสเซีย

ดูเหมือนตระกูลรอธไชลด์ (Rothschild) จะมีคุณสมบัติพร้อมกว่าเพื่อน ที่จะได้รับเกียรติเป็นผู้ต้องสงสัยว่า เป็นนายโรงตัวจริง หรือหัวหน้าโจรตัวจริง โดยพิจารณาจากเรื่องราว ความสามารถ ความ สัมพันธ์และความเกี่ยวข้องกับตัวละครสำคัญทุกตัวในละครลวงโลกเรื่องนี้

ใช่พวกรอธไชลด์หรือไม่ และพวกเขาทำไปเพื่ออะไร เราคงต้องใช้ทฤษฏีเหตุจูงใจ (motive) ทำนองเดียวกับการพิสูจน์ความผิดของจำเลย มาช่วยวิเคราะห์ ในการพิจารณาข้อหาผู้ต้องสงสัยรายนี้

เหตุจูงใจประการแรก คือ ความโกรธแค้นพระเจ้าซาร์แห่งรัสเซียและต้องการแก้แค้น จากเรื่องราวที่เล่ามา เหตุจูงใจประการนี้ ยากที่ผู้ต้องสงสัยจะปฏิเสธว่าไม่มี

เหตุจูงใจประการที่สอง คือ ผลประโยชน์ทางธุรกิจ ตามสันดานที่ต้องการสร้างโอกาสทำกำไร จาก  การทำสงครามของประเทศต่างๆ ไม่ว่าจะโดยวิธีใดและจะทำให้ใครหายนะอย่างไร อันเป็นแนวการทำธุรกิจของตระกูล

จากเรื่องราวที่เล่ามา รอธไชลด์น่าจะแค่ยุซ้าย สั่งขวา พยักหน้าไม่กี่ที ก็มีแต่กำไรกับกำไร ไม่ว่าฝ่ายใดจะเป็นคนดำเนินการ เพราะเขาจับมือ หรือควบคุมไว้ทุกฝ่าย เล่นไพ่ทุกใบ เหตุจูงใจประการนี้ก็เช่น เดียวกับประการแรก นอกจากปฏิเสธยากแล้ว น้ำหนักจูงใจในประการนี้ ยังสูงมากด้วย

แต่เหตุจูงใจที่น่าคิด น่าสนใจ คือ เหตุจูงใจของความรู้สึกเบื้องลึกของรอธไชลด์ ที่แอบซ่อนไว้ด้วยอัตตาและ ตัณหาของมนุษย์พันธุ์อย่างพวกเขา ที่ต้องการแสดงอิทธิพลและอำนาจ ให้โลกรู้ว่า แม้เขาจะเป็นเพียงพ่อค้าชาวยิว ไม่ได้เป็นเจ้านาย ไม่ได้มีเชื้อสายกษัตริย์ ไม่มีบัลลังก์ให้นั่ง ไม่มีประเทศ ให้ครอง เขาเป็นเพียงกา ไม่ใช่หงส์ แต่ด้วยความรวยล้นของทุน จึงสร้างอำนาจไว้ได้ทั่วทุกแห่ง ทุกระดับ ที่จะสามารถทำลายอาณาจักร หรือจักรวรรดิ ทั้งโลกได้ และอาณาจักรใหญ่ หรือจักรวรรดิ ที่เหลืออยู่ในโลกขณะนั้น 4 จักรวรรดิ จึงถูกกระทำให้จบสิ้นไปในเวลาใกล้เคียงกัน 3 จักรวรรดิคือ ออตโตมาน เยอรมัน และรัสเซีย

คงมีคนสงสัยว่า รอธไชลด์ก็เป็นพวกเดียวกับเยอรมันมิใช่หรือ พวกเขาไม่น่าจะใช่คนคิดทำลายเยอรมัน

คำตอบคือ ตระกูลรอธไชลด์อาศัยเกิดในเยอรมันก็จริง แต่พวกเขาอาจไม่ได้คิดว่า ตนเองเป็นชาวเยอรมัน ดูจากประวัติการทำธุรกิจของพวกเขา รอธไชลด์น่าจะไม่เคยนึกถึงสัญชาติและประเทศชาติ เขาคงไม่รู้จักเรื่องพวกนี้ เขาน่าจะรู้จักแต่การทำเงิน ทำกำไร กับการทำลายเท่านั้น

พวกเขาคงไม่ได้ผูกพันกับเยอรมัน ….พวกเขาน่าจะแค่ “ใช้” เยอรมัน

และก็คงมีคนสงสัยอีกว่า แล้วทำไม จักรวรรดิหรือจักรภพของอังกฤษยังเหลืออยู่ล่ะ

เพราะรอธไชลด์ คิดว่า พวกเขาเป็นคนอังกฤษหรือไง ก็คงไม่ใช่อีก พวกเขาอยู่อังกฤษก็จริง แต่พวกเขาก็คงไม่นับว่าตัวเองเป็นคนอังกฤษ  เป็นพวกรอธไชลด์ “ที่อยู่” ในอังกฤษเท่านั้น และที่เขาเก็บอังกฤษไว้ ก็ไม่น่าใช่เพราะนึกถึงบุญคุณ ที่อาศัยแผ่นดินชาวเกาะอยู่ ที่ยังเหลือจักรภพอังกฤษอยู่ (ในตอนนั้น)

… เขาคงแค่เก็บไว้ดูเล่น ให้หงส์เล่นบทตามที่กาเขียน กาน่าจะดูอย่างเพลินใจ ….แต่หงส์จะคิดอย่างไรคงเกินกว่าที่เราจะรู้ และถ้าดูกันเลยไปอีกนิด จักรภพอังกฤษ ก็ใช่ว่าไม่ย่อยยับ มีวันที่ดวงอาทิตย์ตกในจักรภพอังกฤษได้เหมือนกัน และก็เป็นผลจากสงครามโลก ที่อังกฤษสร้างขึ้นมาเองนั่นแหละ

“กรรม” ยุติธรรมเสมอ ไม่มีใครหนีผลกรรมของตนเอง”